السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
216
تفسير الميزان ( فارسي )
وقتى اين آيات نازل شد رسول خدا ( ص ) آن را به ابى بكر داد تا به مكه ببرد و در منى در روز عيد قربان براى مردم قرائت كند . ابو بكر به راه افتاد و بلا فاصله جبرئيل نازل و دستور آورد كه اين ماموريت را از ناحيه تو مردى جز از خاندان خودت نبايد انجام دهد . رسول خدا ( ص ) امير المؤمنين ( ع ) را به دنبال ابى بكر فرستاد ، و آن جناب در محل « روحاء » به وى رسيد و آيات نامبرده را از او گرفت و روانه شد . ابى بكر به مدينه بازگشت و عرض كرد : يا رسول اللَّه ! چيزى در باره من نازل شد ؟ فرمود : نه ، و ليكن خداوند دستور داد كه اين ماموريت را از ناحيه من جز خودم و يا مردى از خاندانم نبايد انجام دهد « 1 » . و در تفسير عياشى از حريز از امام صادق ( ع ) روايت كرده كه فرمود : رسول خدا ( ص ) ابى بكر را با آيات سوره برائت به موسم حج فرستاد تا بر مردم بخواند جبرئيل نازل شد و گفت : از ناحيه تو جز على نبايد برساند ، لذا حضرت على ( ع ) را دستور داد تا بر ناقه غضباء سوار شود و خود را به ابى بكر رسانيده آيات را از او بگيرد و به مكه برده بر مردم بخواند . ابى بكر عرض كرد آيا خداوند بر من غضب كرده ؟ فرمود : نه ، چيزى كه هست دستور رسيده كه جز مردى از خودت كسى نمىتواند پيامى به مشركين ببرد . از آن طرف وقتى على ( ع ) به مكه رسيد كه بعد از ظهر روز قربانى بود كه روز حج اكبر همانست ، حضرت در ميان مردم برخاست و صدا زد : اى مردم من فرستاده رسول خدايم به سوى شما ، و اين آيات را آوردهام : * ( « بَراءَةٌ مِنَ اللَّه وَرَسُولِه إِلَى الَّذِينَ عاهَدْتُمْ مِنَ الْمُشْرِكِينَ فَسِيحُوا فِي الأَرْضِ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ » ) * يعنى بيست روز از ذى الحجه و تمامى محرم و صفر و ربيع الاول و ده روز از ربيع الثانى . آن گاه فرمود : از اين پس نبايد كسى لخت و عريان اطراف خانه طواف كند ، نه زن و نه مرد ، و نيز هيچ مشركى ديگر حق ندارد بعد از امسال به زيارت بيايد ، و هر كس از مشركين با رسول خدا ( ص ) عهدى بسته است مهلت و مدت اعتبار آن تا سرآمد همين چهار ماه است « 2 » . مؤلف : به قرينه روايتى كه بعدا نقل مىشود مقصود آن عهدهايى بوده كه ذكر مدت در آنها نشده است ، و اما آنهايى كه مدت دار بوده از مدلول خود آيات كريمه برمىآيد كه تا آخر
--> ( 1 ) تفسير قمى ج 1 ص 281 و 282 ( 2 ) تفسير عياشى ج 2 ص 73 ش 4